Taal: NL of EN
Mode: PC, Tablet, Mobile of TV
pcpret.nl: wandelen, fotografie, audio en computer weetjes!
WelkomWeetjesStuur berichtGastenboekWebsite BlogLinks RSS button
Bloem van watermuurSteun Hart voor natuur nu!Paddestoel

Weetjes overzicht pagina

Zelfbouw PC
Onderhoud/reparatie PC
HP Scanjet 5P in Windows
Eenvoudige videobewerking
PC historie
Documentatie zoeken
Oude notebooks
P4 en MS-6704 ervaringen
Asus PQ5L SE met E5200
MSI K8N Neo2 Platinum
Packard Bell EASY NOTE
Compaq Presario 1255
AMD K6-3 ervaringen
EP-8RDA3+ ervaringen
ECS K7S5A
Mijn PC
Windows Media Center
De PowerPC, Blackhawk
Linux activiteiten
Y-kabel voor laptop
Euro-teken in Windows 9x
CD-ROM in MS-DOS
Virtueel geheugen
Allerlei handige weetjes
MC34063
Telefoonlijn check
Weetjes overzicht

Meest gelezen onderwerpen:
Website blog...
Mediastreaming van Windows P...
Gastenboek lezen...
Gastenboek schrijven...
Pingen en een IP adres vinde...
Geluidsapparatuur aansluiten...
Schrijf een bericht...
Mijn Windows Media Center er...
UTP, straight en cross ...
Een thuisnetwerk aanleggen...

OS=
Browser=
IP adres= 54.196.72.162
Bezoekers= 1324120     Meer ...
(Vanaf 27-10-2010)

Land informatie van bezoekers, 15 oct 2017 t/m 21 oct 2017

Onderhoud en reparatie van PC's

Het oplappen of het zelf repareren van (oude) PC's is een leuke hobby waar je veel van kan leren. Een bijkomend voordeel is dat het repareren van een oude PC een "nieuwe" PC kan opleveren die prima is te gebruiken als hobby PC, internet server of gewoon als een bruikbare PC.
  1. Algemene tips voor als de computer niet meer wil opstarten
  2. Netvoeding perikelen
  3. De datum en tijd staat niet goed
  4. Het beeldscherm blijft zwart
  5. Stap 1: Diskette stations en harde schijven aansluiten (algemeen)
  6. Stap 2: Diskette stations en harde schijven aansluiten (Kabels)
  7. Stap 3: Diskette stations en harde schijven aansluiten (Bios)
  8. Opstarten vanaf diskette of harde schijf
  9. Stap 3: Diskette stations en harde schijven aansluiten (Bios)
  10. IDE controller aansluitingen
  11. De computer is instabiel (blijft hangen)
  12. De computer lijkt stabiel, maar loopt (soms of vaak) vast
  13. Toegang tot de Bios
  14. Driver problemen met IDE controller
  15. Een PC zelf bouwen
  16. Tot slot
  • Algemene tips voor als de computer niet meer wil opstarten:
    Ga ook na wat er precies gebeurt is. Zoals, er kwam plotseling rook uit de computer ... Ik druk op de aan-knop, maar er gebeurt niks ... In zo'n geval moet er altijd iets kapot zijn. Nu is het zo dat het begrip "er gebeurt niks" een moeilijk begrip is. Voor mij betekent dat: de computer doet echt helemaal niks. Geen beeld, geen ventilatoren die draaien geen lampje die brandt. Soms zit er een led of een led display op het moederbord. In dat geval, ga na welke informatie zo'n led of led-display geeft. Is dat helemaal niks of brandt er toevallig wel iets? Dat betekent dus ook zoeken naar de handleiding voor de juiste betekenis van de melding.
    Als een PC niet meer opstart, maak deze dan open. Bekijk de inhoud en kijk of je iets ongewoons ziet? Dat is een losse kabel, een zwart geblakerd onderdeel, een onderdeel met een breuk, een loszittende koeler (met ventilator), een niet goed functionerende ventilator ...
    Wanneer een koeler niet goed vastzit of wanneer een ventilator niet goed werkt, dan kan het onderdeel dat gekoeld had moeten worden, wel eens kapot gaan. Ga na welk onderdeel gekoeld werd. Zit die op een wit blok met een klem, dan is dat zeer waarschijnlijk de CPU of processor socket. Probeer de koeler te verwijderen, maar let op: de meeste koelers zijn in normale gevallen alleen te verwijderen wanneer het moederbord uit de kast wordt gehaald. Dit geldt met name voor de late Pentium 3, 4 en AMD systemen. Wanneer een koeler gewoon losgemaakt kan worden, dan kan dit al op een probleem duiden. Ooit dus een kapotte CPU aangetroffen onder een koeler die was vastgeklemd met een plastic klem die kennelijk iets was uitgerekt. Na zo'n 3 jaar van trouwe dienst en regelmatig uitvallen van de computer, had die CPU het begeven.
    Wanneer de computer niks doet, dan moet die zo kaal mogelijk gemaakt worden. Dat betekent dat eigenlijk alles eruit moet of losgemaakt moet worden. Een probleem kan namelijk in een verborgen hoekje zitten. Dus alle uitbreidingskaarten eruit. Ontkoppel de diskette station(s) en harde schijven, CD-Rom speler(s) enzovoort. Verwijder de IDE kabel en de floppy disk kabel en zorg er ook voor dat de voedingskabels naar deze apparaten niet aangesloten zijn. Kijk goed of je iets ongewoons ziet! Let ook op eventuele koelers en ventilatoren! Controleer ook de netvoeding. Kijk eventueel hier voor meer informatie.

    Stop er een goed werkende CPU in (met koeler!). Sluit een luidspreker aan. De beepjes (toontjes) uit de luidspreker geven namelijk ook informatie. Soms moet er ook geheugen in de computer, zorg er voor dat dit goed werkend geheugen is. Als de PC in het geheel niet beept , dan weet je dat het systeem 'dood' is. Stop er een goed werkende (!) videokaart in, maar let op: de videokaart kan ook problemen veroorzaken. Vaak werkt de PC wel zonder videokaart, tenminste de luidspreker laat dan meestal een signaal horen ... Als het moederbord wat moderner is (bijvoorbeeld zo'n ATX moederbord), zorg er dan voor dat de (net)schakelaar goed is aangesloten. Let er ook op dat de connectors van bijvoorbeeld de netvoeding goed zijn aangesloten. Een steker van een ATX voeding wil nog wel eens iets scheef zitten, waardoor deze slecht contact maakt met het moederbord. Eventueel de connector losmaken en weer vastzetten. Let er verder op dat de 4 pin op het moederbord en de eventuele 6 en/of 8 pin connectoren voor de videokaart zijn aangesloten.
    Kijk nu wat de PC doet. Beept 'ie? Er is iets goed mis, controleer of de luidspreker goed werkt. Start 'ie op? Nee, controleer dan de netvoeding. Beept 'ie? Vreemd, weet je echt heel zeker dat de luidspreker goed werkt? Doet 'ie het? Nee, controleer het geheugen, CPU en dergelijke. Zit er een videokaart in? Zo ja, haal die eruit. Zit er geheugen in? Zo ja, haal dat eruit? Doet 'ie wat? Nee, dan is er waarschijnlijk een groot probleem.
    Als de computer nog steeds helemaal niets doet, dan heb je een aantal mogelijkheden:

    1. Je kunt op dit moment nog proberen de Bios te resetten. Dit heet vaak 'Clear CMOS', ofwel CMOS data wissen ofwel de instellingen van de Bios terugzetten op de standaard instellingen. Dit gaat meestal via een jumper op het moederbord. Zoek maar eens naar Clear CMOS of iets dergelijks. De handleiding van het moederbord zal dit ongetwijfeld ook beschrijven. Oh ja, sommige moederborden beschikken over diagnostische LED's. Maak daar in zo'n geval ook gebruik van! Overigens kan het nooit kwaad, als je wel beeld hebt, om de Bios waarden op de standaard waarden in te stellen.
    2. Verwijder alles van het moederbord behalve de, hopelijk wel goede, CPU, de luidspreker en de aan/uit schakelaar en zo (mocht dat van toepassing zijn). Verwijder dus het geheugen en de videokaart. Veel moederborden beepen als dit niet aanwezig is, in dat geval weet je dan dat het moederbord in ieder geval iets doet.
      Plaats nu het, hopelijk goede, geheugen. Nu zou in ieder geval iets van een beep te horen moeten zijn. Enerzijds de opstart beep, anderzijds een waarschuwing dat er geen videokaart is aangesloten. Hoor je een beep of nog wat meer, dan is het geheugen (vermoedelijk) okay.
      Plaats nu een, hopelijk goede, videokaart. Tja, als er nu geen beeld komt ... of geen beep ...
    3. De netvoeding is misschien stuk, kijk hier voor meer informatie.

    Als je hier bent gekomen, dan start de PC goed op.

  • Netvoeding perikelen
    Er bestaan grofweg 2 soorten netvoedingen: AT en ATX. Daarin bestaan overigens ook weer veel varianten.
    De AT versie komt voor in de oudere systemen zo'n beetje tot 1997. Deze hebben 2 connectoren van 6 pennen die op het moederbord worden aangesloten. Verder zit er een externe netschakelaar aan deze voeding. Er gaat dus een vrij dik netsnoer van de voeding naar de voorzijde van de computer.
    De ATX versie is sinds 1997 gangbaar geworden. Deze netvoeding heeft een 20 of 24 polige connector die op het moederbord wordt aangesloten. Op het moederbord zit vervolgens een LED en een Soft Power On aansluiting om de voeding (en de rest) aan te zetten. De netschakelaar op een ATX voeding zit aan de achterzijde van de voeding. De ATX voedingen hebben vaak nog wat extra connectors zoals 4, 6 of 8 pins connectoren. Deze connectoren kunnen veelal worden aangesloten op videokaarten of moederborden. Nog wel een waarschuwing: een ATX voeding staat vaak nog onder spanning. De voeding is echt uit als het netsnoer niet is aangesloten!

    Wees voorzichtig als je een brandlucht ruikt! Doe dan niets! Controleer de voeding, als deze gewoon in de computerkast zit dan werkt dan het makkelijkste. Maarre, als de voeding niet in orde is, neem je dus wel een risico. Schakel de voeding in. Gaat de ventilator in de voeding draaien? Als er een ventilator in de computer kast zit, gaat die draaien? Soms werkt een voeding pas als er een apparaat is aangesloten. In dat geval is het aansluiten van een harde schijf vaak al voldoende. Als je spanningsmeter hebt, meet dan de spanning op de molex stekers en andere connectoren.

    ATX connector Een losse AT voeding kan eenvoudig op vergelijkbare wijze worden getest. Een losse ATX voeding is wat lastiger te testen omdat deze een Soft Power On signaal nodig heeft. Op zich betekent dat dat pen 14 van de voedingsconnector met de massa moet worden verbonden, bijvoorbeeld pen 10. In het plaatje gaat de groene draad naar pen 14 (4e van links). Bij een andere voeding kan die draad dus wel een andere kleur hebben. Dat de netvoeding op deze wijze aangaat, wil helaas nog niet zeggen dat die in orde is. Wanneer de klacht was dat de computer niet aangaat wanneer ik op de de aan-knop druk, dan kan dat komen door de schakelaar of het moederbord of de netvoeding. Vervanging van de netvoeding geeft in zo'n geval direct uitsluitsel over het onderdeel 'netvoeding'.
    Meer informatie over allerlei connectors is overigens te vinden op Technik.Net.

    Als een ventilator in de voeding niet draait, dan kan deze kapot zijn. Als dat het geval is, moet die vervangen worden. Voedingen zijn vaak uitgerust met een temperatuur regeling om de snelheid van de ventilator te regelen. Wanneer de voeding koud is, draait de ventilator langzaam of staat stil. Wanneer de voeding warmer wordt, gaat de ventilator harder draaien. Het blijft dus even opletten wat er precies aan de hand is als de ventilator niet draait. Als een ventilator langzaam en onregelmatig draait, dan is die meestal defect. Vaak maakt zo'n ventilator dan ook abnormaal veel geluid. Soms verdwijnt dat geluid na enige tijd. Het is verstandig om een slecht draaiende ventilator te vervangen. Door teveel warmte kan een voeding kapot gaan, met alle gevolgen die daarbij horen: De apparatuur die in de computer zit, kan kapot gaan als de spanningen bijvoorbeeld toevallig te hoog worden.

    Een voeding wil ook wel eens (tijdelijk) overbelast raken. Als een netvoeding het niet doet is het verstandig deze eens vrij lange tijd (een paar minuten tot een uur) niet aan te sluiten op de netspanning. Er zit vaak een beveiliging in de voeding die als deze weer tot rust is gekomen, zichzelf weer uitschakelt. Dus uit is echt uit, dit geldt met name voor een ATX voeding hoewel ik ooit een Dell AT voeding heb gezien die ook gewoon op het lichtnet bleef aangesloten. Als een net voeding na deze rustpauze nog niet werkt, dan is de kans groot dat deze defect is.
    Soms is een voeding te licht. Bij moderne GHz systemen levert dat nogal eens plotselinge vastlopers op, zie ook: De computer lijkt stabiel, maar loopt (soms of vaak) vast. Vaak start de computer dan niet goed op. Soms start de computer pas op na een aantal pogingen. Soms start de computer pas op na 10 of meer seconden. Wees voorzichtig met het herhaald snel achter elkaar aan-en uitzetten van de computer. Dit kan de computer beschadigen! Dat pleit dan overigens niet voor de gebruikte netvoeding ...

  • De datum en tijd staan niet goed:
    Klopt de datum nog? Vaak is de oplaadbare accu kapot of de batterij leeg. Probeer eerst de datum goed te zetten, als na een dag of zo, de datum weer op "nul" staat, dan weet je dat er wat mis met de batterij of accu.
    Als er een batterij in zit, dan is dat vaak een CR2032 Lithium batterij. Deze behoort 3,0 Volt te leveren. Als de gemeten spanning duidelijk onder de 3,0 Volt zit, dus bijvoorbeeld 2,9V of 2,6V of nog lager, dan weet je dat die niet goed is. In dat geval vervangen, kosten vermoedelijk 4 euro. Het is wel zo dat zo'n batterij eigenlijk niet binnen 1 à 2 jaar leeg zou mogen zijn. Zo'n lithium batterij gaat in principe 3 tot 10 jaar mee.
    Bij oudere computers zit er soms een zwart plastic blokje met een 4,8V batterij een 4 polige connector in. Heel soms zit er niets in dat wijst op een batterij. Die batterij is te vervangen, maar vermoedelijk vrij duur. Overweeg om dit te vervangen door een batterijhouder met 3 penlight batterijen.
    Heel soms zit er ergens (nabij de klokchip) een groot zwart blok. Dat is dan vaak een condensator. De computer weer aanzetten voor een tijdje, dat zou voldoende moeten zijn. In het laatste geval is de computer voor lange tijd niet gebruikt ...

    Vervangen van een oplaadbare accu is niet altijd verstandig. Dit kost vrij veel, soms is het stroomverbruik ook vrij hoog. Als het moederbord beschikt over een speciale batterij connector (4 pinnen op een rij), soms ontbreekt pen 2, soms zit er over de pinnen 2 en 3 een jumper, dan is er een andere oplossing: Koop in dat geval een batterijhouder voor 3 penlight batterijen, monteer een geschikte steker aan de batterijhouder, en klaar ben je.

  • Het beeldscherm blijft zwart:
    Waneer het beeldscherm zwart blijft, dan wil dit niet altijd zeggen dat de videokaart stuk is. De ervaring heeft mij geleerd een aantal ISA videokaartjes bij de hand te hebben. Op modernere systemen heb je een PCI video kaartje nodig. Als de ene videokaart het niet doet, dan doet vaak die andere het wel. Als na vele malen proberen het beeld zwart blijft, tja dan ziet het er ernstig uit. In dat geval dikke pech, of een defecte videokaart, een defecte CPU, een defect moederbord of iets anders kapot, of gewoon een conflict. Helaas is een exacte diagnose pas vast te stellen als je zeker weet welke onderdelen wel goed functioneren. Ik heb een Matrox AGP videokaartje die het gewoon niet doet op een Gigabyte 5AX moederbord met een ALi1541 chipset of een Intel 440LX moederbord. Het AGP videokaartje lijkt prima in orde. De Bios herkend de kaart niet, het beeld blijft zwart. Tja, en Windows? Die herkent de kaart dus wel, en er is uiteindelijk wel beeld. Je bent alvast gewaarschuwd.
    Heel soms is het videokaartje okay, maar is de computer behoorlijk van slag. In dat geval is het verstandig de Bios terug te zetten op de standaard instellingen (Clear CMOS). Dit gaat meestal via een jumper op het moederbord. Wisselen van de videokaart heeft dan soms zin, zeker als er een ISA videokaart geplaatst kan worden. Na een herstart, en het weer terug plaatsen van de oude videokaart, doet de computer het meestal weer prima.
    Heel soms is het moederbord kapot. De diagnose is soms moeilijk te stellen. Hoewel? Als de CPU en de videokaart in orde is, tja, en er komt geen beep, dan is het moederbord de grote verdachte. Eventueel met en zonder geheugen proberen. Ook is het handig om te weten in welke omstandigheden de problemen zijn ontstaan. Is dat bijvoorbeeld gebeurd toen de computer heel erg druk met iets bezig was? Gebeurde het zomaar bij het aanzetten? Was er een lichtflits te zien? Soms zijn er componenten op het moederbord niet in orde bijvoorbeeld elco's (elektrolytische condensators). Dat zijn kleine cilindervormige componenten met een platic behuizing, vaak in de buurt van de CPU socket. Als zo'n condensator bol staat of gebarsten is, of er lekt smurrie uit, tja, dan is die dus kapot.
    Oh ja, controleer wel of de video kaart goed is geplaatst en controleer ook of alle kabels goed zijn aangesloten. En ja, het beeldscherm staat natuurlijk aan en werkt ook goed ... Enne, wissel de videokaart alleen als de computer uit staat (netsteker uit de voeding).

  • Stap 1: Diskette stations en harde schijven aansluiten (algemeen):
    Het aansluiten van diskette stations en harde schijven levert nogal eens problemen op. De PC start bijvoorbeeld niet op of je ziet een foutmelding. Bijvoorbeeld: Floppydisk(s) fail (40) of harddisk(s) fail 80. De eerste foutmelding betekent dat diskettestation A: niets is gevonden, de tweede foutmelding betekent dat de harde schijf C: niet is gevonden. In lekentaal betekent dat het bewuste apparaat:
    - Niet (goed) is aangesloten, of
    - Geen voedingsspanning heeft, of
    - Defect is, of
    - De laatste foutmelding is een gevolg van de eerste twee, omdat de PC niet weet hoe die moet opstarten (zowel A als C niet beschikbaar).
    Ook zou het kunnen zijn dat de controller (voor diskettestation of harde schijf) stuk is.

    Kabels zomaar omdraaien, dat zou ik niet doen. Dat kan alleen maar verkeerd aflopen. Beschouw het maar een wonder, als er niks kapot gaat. Er zijn een aantal controles nodig. Eerst de kabels, dan de bios.

  • Stap 2: Diskette stations en harde schijven aansluiten (kabels):
    De kabels, dat is een verhaal apart. Bekijk de boel heel goed. Ergens op het moederbord zitten connectors. Soms zitten die connectors op een uitbreidingskaart! Soortgelijke connectors zitten ook op de floppy drive en de harde schijf. Bekijk die connectors en de plek daarom heen. Als je een pijltje, en/of een cijfertje 1, 2 ziet staan o.i.d., dan heb je vaak al een houvast. Bij een floppy drive ontbreekt er aan de kant waar pen 1 zit wel eens een pen (namelijk pen 3, dat is dan makkelijk zoeken). Soms zie je 33 en/of 34 staan op de floppy drive en/of 39 en of 40 op de harde schijf, dit verwijst juist naar de andere kant dan pen 1. Overigens, als je de draad nu kwijt bent, zou ik verder niets meer met die PC doen.

    Bekijk nu de platte kabels. Als het goed is, zit aan één kant van de kabel een duidelijk of minder duidelijk kleur (vaak rood). Die kant moet je zie als verbinding met pen 1. Soms zit er een nokje op de connector. Deze hoort aan de oneven kant te zitten, maar vertrouw daar niet op! Op de connector van de harde schijf ontbreekt vaak pen 20 (dat is dus de even kant). Als je kabels gebruikt voorzien van een nokje in het midden, dan zal in 9 van de 10 gevallen niets fout kunnen gaan. Nou ja, alleen als je twee schijven op dezelfde kabel zou hebben, en ook niet als je net die ene overblijvende van die 10 treft. Maar helaas, veel kabels hebben niet dat nokje erop zitten, en soms zit er geen blokje om de connector. De bedoeling is namelijk dat pen 1 op het moederbord, middels de kabel, op pen 1 van de harde schijf cq. het diskettestation wordt aangesloten. De voedingskabel past maar op één manier, dus die kun je gewoon aansluiten. Als het niet duidelijk is wat pen 1 is, dan zou ik gelijk stoppen.
    De foutmelding "floppy disk(s) fail (C0)" of iets dergelijks, verschijnt ook wel eens. Dit betekent dat de hardware voor de aansturing van de diskette stations niet kan worden gevonden. Meestal is dan die hardware kapot (of afwezig) ...

  • Stap 3: Diskette stations en harde schijven aansluiten (Bios):
    Nu de Bios. Controleer wat de instellingen van de controller hardware op het moederbord zijn. Soms kan die uitgeschakeld worden! Loop alle instellingen na. Stel in welke type diskettestation je hebt. De harde schijf kan vaak automatisch herkend worden. Bekijk het Bios menu goed. Laat dat zijn werk doen. Als de automatisch detectie niet werkt, dan is er meestal iets mis met de bekabeling, of er is een instelling niet goed of het apparaat is gewoon stuk.

  • Opstarten vanaf diskette of harde schijf:
    Bij een goed werkend diskettestation licht het lampje ervan bij het opstarten van de computer, even op. Als er een bootdiskette (opstart diskette) inzit, moet die uiteindelijk gelezen worden. Meestal zal dat alleen gebeuren als er een diskette in zit. De melding "DISK BOOT FAILURE, ENTER SYSTEM DISK AND PRESS ENTER" is soms verwarrend. Vaak denk je dat het probleem bij de harde schijf ligt of juist bij het diskette station. Vaak is het precies andersom of geven beide problemen!
    Als het diskettestation vrij veel lawaai gaat maken (soort raspend geluid) eindigend in een foutmelding, dan is er of iets mis met de diskette of er is iets mis met het diskette station omdat bepaalde informatie niet kan worden gelezen. Soms volgt er een foutmelding dat het diskettestation niet bij een sector kan komen. Als het raspende geluid hoorbaar wordt tijdens het formatteren, dan is er nagenoeg altijd een slechte sector (bad sector) gevonden op de diskette (floppy). Tja en wat is een sector nou eigenlijk? De informatie die op de diskette staat, is verdeeld over 1 of meer sectoren verspreid over de diskette. Veel voorkomende waardes zijn 8, 9 en 18. Die sectoren zijn weer verdeeld over 80 sporen (soms maar 40). Het komt wel eens voor dat een lees/schrijfkop van een diskettestation niet spoort met zo'n spoor. Vaak kom je daarachter als een diskette beschreven in zo'n station op een andere computer wordt gebruikt. Op dezelfde PC lijkt er (meestal) niets aan de hand te zijn.
    Vaak is het ook zo dat een systeem nog wel wil booten van een diskette, maar dan halverwege vastloopt. Normaliter betekent vastlopen voor mij: instabiel gedrag. Vaak wijst dat vastlopen op een geheugen probleem of een onjuiste CPU instelling. In dit specifieke geval heeft het te maken met de informatie die niet of niet goed van de diskette wordt gelezen. Als de diskette 100% in orde is (wel controleren!), dan betreft het dus zeer waarschijnlijk een defect diskettestation.

    Voor de volledigheid: Het booten vanaf diskette zal alleen goed gaan als de opstart diskette okay is. Eigen ervaring leert, dat je dit expliciet moet controleren! In principe voldoet een standaard Windows 95 (bij voorkeur vanaf OSR 2.1) of een Windows 98 opstart diskette. Oudere MS-DOS diskettes zijn ook bruikbaar maar die herkennen net zoals oudere Windows 95 versies geen FAT 32 formaten. De Windows 98 versie biedt standaard ook CD-Rom ondersteuning. Heb je geen opstart diskette, of ben je op zoek naar een algemene versie kijk dan eens hier. Meer over CD-Rom ondersteuning op diskette vind u overigens hier.

    Het opstarten van een harde schijf is een klein verhaal op zich. Als het goed gaat, is er niks aan de hand. Normaliter wordt een harde schijf door de Bios zelf herkend. Let er op dat een computer van meerdere onderdelen kan opstarten, bijvoorbeeld vanaf Dvd, harde Schijf, diskette en/of USB station. Een harde schijf is vaak aangesloten op een S-Ata of een IDE aansluiting. Bij een IDE aansluiting kunnen twee harde schijven niet zomaar op 1 kabel worden aangesloten. Heel soms moet een Bios instelling (tijdelijk) aangepast worden om opstarten mogelijk te maken! Op de hedendaagse systemen en de wat oudere systemen is het soms nog opletten of er een special Serial ATA mode in de Bios moet worden ingesteld. Op zeer oude systemen is het dan vaak nog even opletten: kies altijd voor LBA mode als de schijf groter is dan 528 MB, andere keuze opties zijn NORMAL en LARGE. Als het niet werkt zoals je verwacht, controleer dan ook eventueel aanwezige jumper instellingen! Soms ligt daar het probleem. Op het moment dat een harde schijf indeling niet goed wordt herkend, dan is in het algemeen een Bios instelling niet in orde (of de harde schijf is defect).
    Oh ja, vaak is daarna nog even prutsen om het HD (harde schijf) Ledje brandend te krijgen.

    Wanneer een harde schijf soms wel of soms niet wordt herkend, dan is meestal de harde schijf aan het overlijden. Datzelfde geldt overigens ook voor een CD-Rom/Dvd speler. Als er plotselinge problemen zijn met de informatie op de harde schijf, zoals zoekgeraakte en/of beschadigde bestanden, dan is dat meestal een extra bevestiging. Het is dan verstandig een testprogramma van de fabrikant te gebruiken om na te gaan of de harde schijf nog in orde is. Maak in ieder geval zo snel mogelijk een reserve kopie.

  • IDE controller aansluitingen:
    En er zijn zoveel details om op te letten, dat je misschien gauw vergeet dat op een wat ouder systeem vaak twee IDE connectoren op een uitbreidingskaart of een moederbord zitten. Elke IDE connector wordt aangestuurd door een IDE controller. Meestal zijn beiden controllers wel okay, soms ook niet. Het heeft dus zin om de andere controller ook eens te proberen als een apparaat op de eerste controller niet lijkt te werken. Als je de andere controller uitprobeert, sluit dan wel hooguit 1 apparaat (harde schijf of CD-Rom speler) aan. Wees er ook zeker van dat het betreffende apparaat okay is. Dit om de kans op fouten te beperken. Het is wel zaak om de Bios instellingen te controleren. Vaak kan een IDE connector in-en uitgeschakeld worden.
    Het slechte nieuws is nog wel dat met name de oudere systemen alleen kunnen booten vanaf de eerste IDE connector. In dat geval is er dus een probleem als juist die kapot is. Bij modernere systemen kan er in het algemeen vanaf beide IDE aansluitingen geboot worden.

    Controleer ten alle tijde de jumper instellingen van de harde schijf. Als er ook maar enige onduidelijkheid bestaat, zoek dan (op internet) naar de juiste informatie. Een fabrikant heeft nagenoeg altijd technische informatie en jumper informatie van zijn harde schijven op internet staan!

    Een ander details is dat als een moderne schijf wordt gebruikt op een wat ouder systeem, dat het UDMA protocol van zo'n harde schijf wel eens problemen geeft. Of de harde schijf wordt niet herkend, of de harde schijf geeft allerlei rare probleempjes. Bijvoorbeeld de schijf laat zich niet installeren met Windows. Het verraderlijke is dat de symptomen lijken op die van een instabiele computer. Het is dus zaak de computer eerst te testen met een wat oudere harde schijf zodat je zeker bent dat het systeem okay is.
    In dat geval is het zaak om een programmaat je van de fabrikant te downloaden waarmee de UDMA mode van die harde schijf kan worden ingesteld in een "minder snelle" mode.

  • De computer is instabiel (blijft hangen, crasht):
    Als een PC instabiel (de PC blijft zonder reden hangen ...) is, dan kan dat door van alles en nog wat worden veroorzaakt. Ga vooraf nog wel na of er nog een (USB) apparaat is aangesloten. Heel soms blijft een PC tijdens het opstarten hangen omdat er een (USB) apparaat is aangesloten. Dat de PC blijft hangen is op zich niet goed, maar wanneer het (USB) apparaat de oorzaak lijkt te zijn van de problemen, ligt het probleem in ieder geval bij dat apparaat en en meestal niet bij de PC. Dat de PC blijft hangen kan bijvoorbeeld komen door de netvoeding, het geheugen, de videokaart, het moederbord of iets heel anders. De problemen lijken soms veel op die van De computer lijkt stabiel, maar loopt (soms of vaak) vast. Hieronder een overzicht met toelichting van een aantal mogelijke oorzaken.
    • Het geheugen
      Het geheugen is hier vaak de hoofdverdachte. Zeker als de tijdstippen heel erg willekeurig zijn en dat het nagenoeg altijd misgaat als de computer even echt aan het werk gaat.
      Het geheugen kan er voor zorgen dat een PC zonder een speciale reden blijft hangen. Dit kan zowel gewone geheugen zijn dat in de computer zit (vaak de Simms, Dimms, DDR, DDR2, DDR3), maar het kan ook worden veroorzaakt door het cache geheugen op het moederbord. Cache geheugen op het moederbord is meestal alleen nog aanwezig op de wat oudere computers (1997 en ouder). Veelal Pentium II (slot 1), Pentium I (socket 7) en oudere systemen. Een goed programma om geheugen te testen is overigens Memtest86. Oh ja, Memtest86 loopt soms vast tijdens het opstarten terwijl er niks mis is met de betreffende computer.
      Ingeval van problemen, zorg er dan voor dat de Bios instellingen voor het geheugen zo traag mogelijk worden ingesteld. Vaak is dat de "Safe" (=veilige) instelling. Vaak kent de Bios aparte instellingen voor wait state Cas, Ras delay en zo. Zet wait state (zover die instelbaar is) op maximum, zet een eventueel delay op de grootste vertraging. Zet alles wat een bus sneller kan maken zo langzaam mogelijk. Meestal is het kiezen van een automatische configuratie of een "clear CMOS", hiervoor voldoende. Cache geheugen is het probleem als het systeem na uitschakeling van dat geheugen, geen problemen meer geeft. Overigens, interne cache (vaak L1) zit op de CPU, externe cache (vaak L2) zit meestal op het moederbord. Soms is er een Bios instelling die betrekking heeft op het cache geheugen: dat is WB (Write Back) en WT (Write Through). Die optie zit meestal alleen op 486 systemen. Ga na of de keuzes iets uitmaken. Als het geheugen tellen niet altijd goed gaat, of als Windows een geheugen fout geeft, dan is er meestal sprake van defect geheugen. De beste manier om geheugen te testen is om de PC aan het werk te zetten. Blader bijvoorbeeld door een groot document. Van belang is dat het totale geheugen in gebruik is en dat de test er voor zorgt dat het geheugen steeds van inhoud wijzigt. Oh ja, of Memtest86 gebruiken ...
    • Het moederbord, de videokaart of een andere uitbreidingskaart
      Maar ook een niet goed werkende videokaart of een defect slot op het moederbord kan instabiliteit veroorzaken. En natuurlijke elke andere uitbreidingskaart kan problemen veroorzaken! Als je vermoed dat een slot niet goed functioneert, dan is de oplossing om de betreffende uitbreidingskaart in een ander slot te plaatsen. Er is meestal sprake van een breuk in het moederbord of een uitbreidingskaart als door een tik tegen de computer, het probleem ontstaat: het systeem blijft dan bijvoorbeeld altijd hangen.
      Een variant daarop is dat de computer wel (of juist niet meer werkt) als de computer op zijn kant wordt geplaatst. Dit wijst dan op een los onderdeel of een slecht contact. In zo'n situatie is het verstandig alles uit elkaar te halen en de boel eens goed te bekijken. Verwijder alle stof, let op ongeregeldheden zoals ontbrekende schroeven of loszittende schroeven. Alles loshalen betekent ook dat de CPU uit de connector moet en alle connectoren op het moederbord los moeten worden gemaakt. Bekijk de contacten. Als deze schoon lijken, plaats het onderdeel dan weer terug. Controleer bijvoorbeeld ook of er stof onder het moederbord zit. Verwijder die stof want stof kan storing geven door mogelijke capacitaire werking.
    • De harde schijf, cd speler, dvd speler of IDE/Serial Ata controller of SCSI controller
      Als de computer bij het opstarten blijft hangen in het opstartscherm of blijft hangen in de lijst van harde schijven, dan heeft dit vrijwel zeker te maken met het apparaat dat op dat moment wordt gebruikt of wordt gezocht. Als de computer net bezig is na te gaan welke harde schijven in de computer zitten en de computer blijft hangen op bijvoorbeeld nummer twee, dan is daar vermoedelijk iets mis mee. Zet de computer uit, maak die harde schijf eens los en start de computer weer op. Start de computer nu wel door? Zo ja, dan heb je vrijwel zeker de boosdoener gevonden.
      Het kan ook zijn dat een van de apparaten, bijvoorbeeld de harde schijf heel veel lawaai maakt, vreemd ratelt en/of heel traag is. Het kan ook zijn dat de computer gewoon heel traag lijkt.
      Hoe verder? De harde schijf die problemen geeft, is vrijwel defect en moet vervangen worden. Om na te gaan of de harde schijf echt defect, is het verstandig met een testprogramma de harde schijf te testen, voor zover dat dan nog mogelijk is. Oh ja, soms zit een testprogramma er ook naast! Het is verstandig een harde schijf altijd te testen, wanneer alleen al vermoeden bestaat dat er mogelijk iets mis is met dat onderdeel. Besef goed dat slechts in uitzonderlijke gevallen het nog mogelijk is om informatie op een min of meer makkelijke manier er alsnog af te halen. Dit is meestal alleen van belang als er tijdig die o zo belangrijke backup is gemaakt ... Natuurlijk is er tijdig een backup gemaakt, zodat de informatie op de nieuwe harde schijf geplaatst kan worden. Nog wel een paar tips wanneer dat, om wat voor reden dan ook, toch is vergeten: kijk dan eens op Fouten op de harde schijf, is de data nog te redden?. Die oplossing werkt dus alleen wanneer de harde schijf nog herkend wordt door de computer. Wanneer de computer de harde schijf niet meer herkend, dan is het verstandig om na te gaan of het besturingssysteem de harde schijf nog herkend. In dat geval is het vaak nog mogelijk om bij de informatie op de harde schijf te komen.
      Waarschuwing: De volgende procedure is niet veilig en kan meer problemen opleveren dan er al waren. Gebruik is op eigen risico! De procedure is dus computer uit, de voedingssteker van de harde schijf losmaken en de computer opnieuw opstarten. Windows 2000, XP, Vista en 7 (en vaak Linux ook), zijn in staat om, na het geven van de juiste opdrachten of soms vanzelf, de harde schijf te herkennen wanneer de voedingssteker weer op de harde schijf wordt aangesloten. Opmerking: De hiervoor genoemde procedure werkt heel soms, dit kan de moeite waard zijn om dat te proberen. Zeker als de harde schijf al uw foto's vanaf bijvoorbeeld 2003 bevat, zeer belangrijke email of wat anders wat heel belangrijk was maar net niet belangrijk genoeg was om te backuppen ...
      Wanneer de computer in dit geval nog steeds niet opstart, dan vrees ik het ergste voor de betreffende harde schijf. Het is te riskant om de IDE of SCSI kabel los te maken en weer te plaatsen terwijl de computer aan staat. Dat dus nooit doen! Een serial ATA verbinding zou hot-pluggable zijn, oeps weer zo'n Engelse term ... Met hot-pluggable wordt bedoeld dat de verbindingskabel van het apparaat gewoon mag worden losgemaakt of verbonden met de computer.

  • De computer lijkt stabiel, maar loopt (soms of vaak) vast:
    Als de computer ogenschijnlijk goed functioneert, maar er treden problemen op als de computer echt actief wordt, dan is er meestal sprake van een hardware probleem. Let op: meestal, op zich kan het vastlopen door van alles en nog wat worden veroorzaakt.
    Wat is actief? Nou bijvoorbeeld het opstarten van Windows, dit kan dus Windows 95, 98, 2000, XP, Vista of 7 zijn. Dan kan het al direct misgaan, of een tijdje later als het Windows venster verschijnt of nog weer wat later als het bureaublad verschijnt. Problemen kunnen ook gewoon tijdens het uitvoeren van een programma ontstaan of tijdens de installatie van Windows zelf. Met name Windows 2000, XP, Vista en 7 zijn kritisch ten aanzien van computer hardware.
    Welke problemen? Nou plotseling hangen (ook wel crashen), STOP error (alleen Windows NT, 2000, XP, Vista of 7), vreemde strepen op het beeldscherm, traag worden, de computer stopt altijd na een bepaalde tijd (bijvoorbeeld 10 minuten aan staat), de computer stopt bij het gebruik van een bepaald programma.
    Mogelijke oorzaken? Het kan bijvoorbeeld liggen aan defecte of instabiele netvoeding, defect of onjuist gebruikt geheugen, de foutieve Bios instellingen, of een te hoge temperatuur (vaak CPU of processor) of een slechte warmte afvoer, van niet goed werkende stuurprogramma's (drivers) van apparaten (zoals video of geluidskaarten), een USB-hub of iets heel anders.
    • De voeding
      Moderne computers met bijvoorbeeld veel apparaten, veel geheugen, veel ventilatoren, een snelle CPU verbruiken veel stroom. Als een computer moeilijk opstart, of stopt bij het gebruik van een programma dat de computer "zwaar" belast of zomaar crasht, dan zou dat kunnen wijzen op een te lichte voeding. Een PC met alles erop en eraan heeft al gauw een voeding van 400-650W nodig. Het volgende artikel op Tom's Hardware pagina is erg interessant om te lezen: Inadequate and Deceptive Product Labeling: Comparison of 21 Power Supplies. Op Welcome to the Form Factors Web Site! is veel te lezen over de specificaties van PC kasten en voedingen.
    • Het geheugen
      Onjuist geheugen: Bijvoorbeeld, in een 486 PC wordt het geheugen door de BIOS normaal herkend. Tijdens het opstarten van Windows 95 verschijnt er een Windows beschermingsfout en blijft de computer hangen. Als het geheugen bijvoorbeeld wel goed functioneert op een Pentium systeem maar op (bijna) geen enkel 486 systeem, dan is er waarschijnlijk EDO geheugen in de computer geplaatst. De meeste 486 systemen kunnen alleen overweg met FP (fast page) geheugen. EDO is (veelal ?) bedoeld voor Pentium systemen en dat geheugen zou 5 tot 20% sneller werken dan FP geheugen.
      Ongeschikt geheugen: Na plaatsing van de geheugen module start de computer niet meer op of het opstarten vertoont allerlei vreemde problemen. Het geheugen kan defect zijn, maar het geheugen kan onjuist worden herkend. Er wordt bijvoorbeeld een 1GB Dimm geplaatst, en er wordt 512 MB herkend. In het laatste geval moet je uitzoeken wat het moederbord aan kan. Bijvoorbeeld, der Dimm mag maximaal 1GB zijn en/of het moederbord werkt alleen met een enkelzijdig of dubbelzijdig stripje. Soms werkt het ene stripje/blokje niet goed samen met het andere stripje/blokje geheugen. Door het wisselen van het geheugen kun je daarachter komen.
      Defect geheugen: Na plaatsing van de geheugen module start de computer niet meer op of het opstarten vertoont allerlei vreemde problemen. Lijkt veel op de vorige klacht. Controleer of het geheugen in een andere computer ook problemen geeft. Zo ja, dan is die mogelijk kapot.
    • Te warm, te hoge temperatuur
      Een onderdeel kan kapot gaan als deze te warm wordt. Bedenk dat er meerdere onderdelen in de computer zitten die te warm kunnen worden. Bijvoorbeeld de CPU, een videokaart, een onderdeel op het moederbord en/of de harde schijf.
      Oh ja, wat is te warm? Vaak 60 graden Celsius of meer. Hoe je dat kan meten. Meestal via de Bios of een speciaal programma. Maar neem van mij aan dat een temperatuur hoger dan 50 graden makkelijk is te voelen. Een dergelijke temperatuur wil je niet lang aanraken! Misschien gaat er zelf al iets stinken.
      De oplossing is om het betreffende onderdeel (beter) te koelen. Bedenk dat de luchtdoorstroming in de kast heel belangrijk is voor een goede koeling. De plaatsing van een casefan (een ventilator in de computerkast, achterin of voorin) kan de temperatuur in de kast al fors doen dalen. Als het toevoegen van een casefan (of meerdere) niet voldoende is, dan moet de koeling per onderdeel worden verbeterd.
    • Software, stuurprogramma's (drivers) van apparaten
      Een software probleem is niet altijd makkelijk te vinden. Soms is er sprake zijn van een verouderd stuurporgramma (driver) van een apparaat. Zo'n apparaat is bijvoorbeeld een videokaart, een geluidskaart, een modem of een scanner. Ook kan er een programma onderdeel ontbreken. Kijk goed naar de foutmeldingen die gegeven worden. Als een DLL bestand bijvoorbeeld niet kan worden gevonden, dan volgt er een foutmelding. Soms is er een conflict met de Windows versie, een Windows 7 driver werkt (bijvoorbeeld) vaak niet op Windows XP. Ga op zoek naar de juiste en meeste recente software/drivers.
      Bedenk dat Windows NT (2000, XP, Vista, 7 en 8) logbestanden aanmaken met foutmeldingen of waarschuwingen van het systeem en toepassingen. Benut die informatie.

  • Toegang tot de Bios
    Even in de Bios kijken of wijzigingen in de Bios maken, wordt een probleem als je niet weet hoe je in de Bios komt. In het algemeen vertelt de Bios zelf hoe je deze kan benaderen. In dat geval even goed kijken naar het beeldscherm als de computer net is aangezet! Echter sommige Biossen houden deze belangrijk informatie verborgen, en dan staat dat vaak in de zoekgeraakte handleiding. Of de informatie kan worden verborgen en is toevallig niet zichtbaar. In dat geval helpt het te weten dat de meeste computers standaard opdrachten gebruiken om in de Bios te komen.
    De DEL-toets wordt heel veel gebruikt. Ook de F1-toets wordt veel gebruikt. Compaq computers gebruiken (vaak) de F10-toets. Maar vaak kan ook toegang tot de Bios worden gemaakt middels een speciale configuratie of diagnostics diskette. De software op die diskette kan worden gedownload bij Compaq.
    Als het voorgaande niet helpt, dan kun je eens op F2 drukken, en eventueel de andere functie toetsen. Sommige computers maken gebruiken van een moeilijker toets combinatie. Bijvoorbeeld Ctrl+Alt+Esc, Ctrl+Alt+B, Ctrl+Alt+H, Shift+F12, Shift+Insert ...

  • Driver problemen met IDE controller
    Windows raakt nog wel eens van slag als er een nieuwe harde schijf in de computer wordt bijgeplaatst. In zo'n geval wordt er vaak een harde schijf toegevoegd en/of verplaatst. De verandering is vaak tijdelijk om even de bestaande informatie van de ene op de andere schijf te zetten. Daarna definitief als de oude harde schijf wordt verwijdert. Een driver probleem ontstaat:
    - als de oude en de nieuwe harde schijf (tijdelijk) in dezelfde computer zitten
    - als de oude en de nieuwe harde schijf niet hetzelfde IDE protocol gebruiken
    Controleer eerst of er uitroeptekens of vraagtekens op de tab Apparaatbeheer (te vinden in Systeem op het Configuratiescherm voor Windows 9x). Voor Windows XP, Vista en 7 kunt u dit ondermeer vinden in Computerbeheer. Als er problemen zijn, is dat ook te zien omdat dan de Windows partities op de harde schijf de 16-bits compatibiliteits mode gebruiken. Dat laatste is voor Windows 9x te zien op de tab Prestaties (te vinden in Systeem op het Configuratie scherm). Voor Windows XP is deze informatie te vinden onder Schijfbeheer dat via Computerbeheer kan worden benadert. Ook zijn er vaak problemen als de de harde schijf ver onder de maat lijkt te presteren. Het probleem is vaak dat door plaatsing van een nieuwe HD een aantal register instellingen worden toegevoegd. Vervolgens nog een master/slave aanpassing en dan is Windows in de war. Windows probeert de oude instellingen te gebruiken voor de nieuwe schijf of omgekeerd. Dat gaat dus niet werken! De oplossing is meestal de IDE drivers opnieuw te installeren. Soms helpt dat niet. Dan is een kijkje in het register een mogelijke oplossing. Vergeet vooral niet een backup van het register te maken als je iets gaat wijzigen. Een fatale fout is zo gemaakt.

    In dat geval kun je proberen de register instellingen (Windows 98) handmatig aan te passen. De volgende register sleutels zijn daarbij van belang:

    - HKLM\Enum\ESDI\Generic_ide_disk_type47_ o.i.d.
    - HKLM\Enum\ESDI\Generic...\MF&CHILD000... -> hier staat bijvoorbeeld DMACurrentlyUsed
    - HKLM\Enum\MF\CHILD0000\PCI... o.i.d. Iets vergelijkbaars met CHILD0001 ...
    - HKLM\System\CurrentControlSet\Services\Class\hdc\0001
    
    en iets vergelijkbaars met 0002 ...
    
    Bekijk de sleutelwaarden goed. Als bij de laatste meer dan 3 staan, dan zit daar het probleem. Uit de waarden is vaak wel te halen voor welke de HD instellingen geldig zijn. Verwijder de overbodige instellingen (maar denk wel aan register backup!). Een fout is zo gemaakt!

    Voor Windows XP zit het wat anders in elkaar. Probeer de logica te ontdekken. Een mogelijke fout is meestal zo te ontdekken.

    HKLM/HARDWARE/DEVICEMAP/Scsi/Scsi Port 0/Scsi Bus 0/Initiator Id 255
    HKLM/HARDWARE/DEVICEMAP/Scsi/Scsi Port 0/Scsi Bus 0/Target Id 0/Logical Unit Id 0
    -> Identifier = IC35L060AVVA07-0 (naam harde schijf)
    
    HKLM/SYSTEM/ControlSet1/COntrol/DeviceClasses
    -> name schijfeenheden (in mijn geval IBM schijf en ZIP drive)
    
    HKLM/SYSTEM/ControlSet1/Enum/IDE
    -> IBM schijf
    
    HKLM/SYSTEM/ControlSet1/Enum/PCIIDE/IDEChannel
    -> per IDE apparaat informatie
    

  • Tot slot: De meeste problemen zijn oplosbaar, maar heel soms zijn de onderdelen gewoon defect. Een onderzoek kost meestal veel tijd, wees realistisch als je aan de slag gaat. Wees voorzichtig met de aanschaf van onderdelen. Deze zijn vaak duur, en de prijs zegt helaas niets over de bruikbaarheid. Ik heb de beste ervaring met goedkope tweedehands spullen. Ik heb tot nog toe, geen enkele goede ervaring met duurdere tweedehands spullen. Daarbij komt nog dat op de tweedehands markt Pentium 4 en AMD systemen vaak voor lage prijzen worden aangeboden, nog ouder spul wordt vaak weggegeven. Een ander punt is dat de nieuwprijs van een nieuwe CPU of moederbord vaak ook niet hoog zijn tenzij veel onderdelen moet worden vervangen, zoals het interne geheugen, de harde schijf, de netvoeding en/of de videokaart.

Terug naar het Begin.


WelkomWeetjesStuur berichtGastenboekWebsite BlogLinks RSS button

Datum: 28-12-2009